Leonardo da Vinci bracht de laatste drie jaar van zijn leven door aan de Loire, in Amboise. Hij kwam er in 1516 aan op uitnodiging van Frans I en stierf er in 1519. Dit dossier volgt zijn verblijf in Frankrijk en laat zien waar u zijn sporen vindt, op 1 uur 30 van het vakantiehuis van het Domaine du Château de la Brosse.
In het kort
- Leonardo, geboren in 1452 bij Vinci in Toscane, komt in de herfst van 1516 op 64-jarige leeftijd naar Frankrijk.
- Frans I benoemt hem tot “eerste schilder, ingenieur en architect van de koning” en brengt hem onder in Clos Lucé, in Amboise.
- Hij neemt de Mona Lisa, de Heilige Anna en de Johannes de Doper mee, die nu in het Louvre hangen.
- Hij sterft in Clos Lucé op 2 mei 1519. Zijn vermoedelijke stoffelijke resten liggen in de Sint-Hubertuskapel van het kasteel van Amboise.
- Vanaf het vakantiehuis: ongeveer 85 km tot Clos Lucé, 1 uur 30 rijden.

Wie was Leonardo da Vinci?
Leonardo wordt geboren op 15 april 1452 bij Vinci, een Toscaans dorp waaraan hij zijn naam ontleent. Hij leert het vak in Florence, in het atelier van beeldhouwer en schilder Andrea del Verrocchio.
Rond 1482 vertrekt hij naar Milaan, in dienst van Ludovico Sforza. Daar schildert hij tussen 1495 en 1498 Het Laatste Avondmaal voor het klooster Santa Maria delle Grazie. Terug in Florence begint hij rond 1503 aan het portret van Lisa Gherardini, de latere Mona Lisa.
Hij was schilder, maar ook ingenieur, architect, anatoom en uitvinder. Zijn notitieboeken, in spiegelschrift, bevatten vliegmachines, studies van het menselijk lichaam, kanaalplannen en natuurobservaties.
Waarom Leonardo naar Frankrijk vertrekt
In september 1515 wint de jonge Frans I de slag bij Marignano. Eind dat jaar ontmoet hij Leonardo in Bologna. De meester is 63 en woont dan in Rome, in het Vaticaan.
In de herfst van 1516 trekt Leonardo met zijn twee leerlingen, Francesco Melzi en Salaì, over de Alpen. De koning geeft hem de titel “eerste schilder, ingenieur en architect van de koning” en een pensioen. Het Franse Nationaal Archief bewaart een betaling van 2.000 écus soleil voor twee jaar van dit pensioen.
Drie jaar in Clos Lucé, in Amboise

De koning brengt Leonardo onder in het landhuis van Cloux, nu het kasteel Clos Lucé. Dit landhuis van roze baksteen en witte steen dateert uit 1471. Karel VIII koopt het in 1490 en de jonge Frans I verblijft er in zijn kindertijd.
Clos Lucé ligt een paar honderd meter van het koninklijk kasteel. Leonardo woont er omringd door zijn leerlingen. Hij ontvangt er de groten van het rijk, ambassadeurs en Italiaanse kunstenaars. In oktober 1517 bezoekt kardinaal Lodewijk van Aragon hem. Zijn secretaris, Antonio de Beatis, beschrijft de schilderijen en notitieboeken die hij er ziet.
Leonardo organiseert ook feesten voor het hof, met decors en toneelmachines. Volgens de overlevering in Clos Lucé kwam de koning hem vaak opzoeken en noemde hij hem “mijn vader”. Een legende vertelt over een onderaardse gang tussen het landhuis en het koninklijk kasteel: de eerste meters van een gang zijn tijdens het bezoek te zien.
Vandaag toont Clos Lucé de slaapkamer van Leonardo, zijn atelier en maquettes van zijn uitvindingen. In het park bedienen jong en oud grote reproducties van zijn machines. Onze complete gids: het kasteel Clos Lucé bezoeken.

De Mona Lisa en de schilderijen uit Italië
Leonardo komt in Frankrijk aan met drie schilderijen die hij bij zich houdt: de Mona Lisa, de Heilige Anna te drieën en de Johannes de Doper. Hij blijft er in Amboise aan werken. De kardinaal van Aragon bewondert ze tijdens zijn bezoek in 1517.
De Mona Lisa komt rond 1518 in de collectie van Frans I, waarschijnlijk via Salaì. De drie schilderijen hangen nu in het Louvre. Daarom hangt de Mona Lisa, begonnen in Florence, in Parijs.

Ingenieur en architect van de koning: Romorantin en Chambord
Vanaf 1517 vertrouwen Louise van Savoye en Frans I Leonardo een enorm project toe: een koninklijk paleis in Romorantin, in de Sologne. Hij ontwerpt een paleis aan de oever van de Sauldre, een nieuwe stad en een netwerk van kanalen tussen de Sauldre en de Cher. Zijn plannen staan in zijn notitieboeken.
De werken beginnen, maar het project wordt na de dood van Leonardo opgegeven. In 1519 start de koning een ander bouwproject, ook in de Sologne: Chambord.
Niemand weet zeker wie Chambord heeft ontworpen. De invloed van Leonardo wordt vaak genoemd voor de beroemde dubbele wenteltrap, waarop twee mensen naar boven gaan zonder elkaar te kruisen. Leonardo had dit soort trappen bestudeerd. In Clos Lucé ontving hij ook Domenico da Cortona, die met de bouw van Chambord wordt verbonden. Toch bewijst niets dat hij de ontwerper was. Zie onze gids over het kasteel van Chambord.

De dood van Leonardo, 2 mei 1519
Op 23 april 1519 laat Leonardo in Amboise zijn testament opstellen. Hij laat zijn manuscripten, tekeningen en instrumenten na aan Francesco Melzi, die ze mee terugneemt naar Italië. Hij sterft op 2 mei 1519 in de Clos Lucé, 67 jaar oud.
Volgens een legende stierf hij in de armen van Frans I. Ingres schilderde de scène in 1818, na andere schilders. Historici betwijfelen het: de koning was die dag waarschijnlijk niet in Amboise. De scène toont vooral de vriendschap tussen de koning en de meester.

Waar is Leonardo da Vinci begraven?
Volgens zijn laatste wil wordt Leonardo begraven in de collegiale kerk Saint-Florentin, binnen de muren van het koninklijk kasteel van Amboise. De kerk wordt begin 19e eeuw afgebroken en de stenen worden verspreid.
In 1863 laat de schrijver Arsène Houssaye opgravingen doen. Hij vindt een skelet en stenen fragmenten met letters die naar de naam van Leonardo verwijzen. De beenderen worden in 1874 bijgezet in de Sint-Hubertuskapel, een gotische kapel op de wallen van het kasteel.
De toeschrijving is nooit wetenschappelijk bewezen. Men spreekt daarom van de « vermoedelijke » resten van Leonardo. Genetisch onderzoek met afstammelingen van zijn familie moet daar nu uitsluitsel over geven. Het graf is te bezichtigen met het koninklijk kasteel van Amboise.


Links de Sint-Hubertuskapel, rechts het graf van Leonardo. Foto’s: Gzen92, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.
Volg de voetsporen van Leonardo vanuit de Berry
Het vakantiehuis van het Domaine du Château de la Brosse biedt plaats aan 10 personen, met verwarmd zwembad en tennis, op 1 uur 30 van Amboise.
In de voetsporen van Leonardo: route vanuit het vakantiehuis
Amboise heeft het belangrijkste: Clos Lucé en het graf van Leonardo liggen een paar honderd meter van elkaar. Eén dag is genoeg. Met een tweede dag kunt u Chambord toevoegen.
| Etappe | Wat u er ziet | Vanaf het vakantiehuis |
|---|---|---|
| Kasteel Clos Lucé, Amboise | Slaapkamer en atelier van Leonardo, maquettes, park met uitvindingen | ongeveer 85 km, 1 u 30 |
| Koninklijk kasteel van Amboise | Sint-Hubertuskapel en graf van Leonardo | ongeveer 90 km, 1 u 30 |
| Kasteel van Chambord | Dubbele wenteltrap | ongeveer 100 km, 1 u 40 |
| Romorantin-Lanthenay | Stad van het paleis dat Leonardo bedacht, aan de oever van de Sauldre | ongeveer 65 km, 1 u 10 |
Afstanden bij benadering. Controleer uw route op Google Maps voor vertrek.
Dag 1: Amboise
- ’s Ochtends: Clos Lucé, daarna het park en zijn machines. Reken op 2 à 3 uur.
- ’s Middags: lunch in de oude stad van Amboise.
- ’s Middags: het koninklijk kasteel, de terrassen boven de Loire en de Sint-Hubertuskapel.
- ’s Avonds: terug naar het vakantiehuis, via Loches of Montrichard.
Dag 2: Chambord of Romorantin
- Chambord voor zijn trap, zijn terrassen en zijn bosdomein.
- Of Romorantin, aan de Sauldre, om u het paleis voor te stellen dat Leonardo voor Frans I ontwierp.
Onze tips: koop uw tickets online in de zomer en tijdens schoolvakanties. Controleer de openingstijden op de officiële websites voor vertrek. Voor meer ideeën leest u onze selectie van de meest bezochte kastelen van de Loire en onze dagtochten vanuit het vakantiehuis.
Waar overnachten in de voetsporen van Leonardo da Vinci?
Om Amboise, Chambord en de Berry zonder haast te bezoeken, verblijft u in het vakantiehuis van het Domaine du Château de la Brosse, in de Indre. Het vakantiehuis wordt in zijn geheel verhuurd voor 10 personen, in een bijgebouw van een 17e-eeuws kasteel dat als historisch monument is beschermd.
- 5 slaapkamers en 3 badkamers voor 10 personen.
- Zwembad verwarmd van april tot oktober (toegang gedeeld met het kasteel), tennisbaan en park van 20 hectare.
- Vanaf € 600 per nacht voor het hele vakantiehuis in 2027, inclusief linnengoed, schoonmaak en toeristenbelasting.
- Valençay, het dichtstbijzijnde Loirekasteel, op 35 minuten.
Veelgestelde vragen
Waar is Leonardo da Vinci begraven?
Zijn vermoedelijke resten liggen sinds 1874 in de Sint-Hubertuskapel van het koninklijk kasteel van Amboise. Hij werd eerst begraven in de collegiale kerk Saint-Florentin, die begin 19e eeuw werd afgebroken.
Wanneer kwam Leonardo da Vinci naar Frankrijk?
In de herfst van 1516, op uitnodiging van Frans I. Hij was 64 jaar en vestigde zich in Clos Lucé, in Amboise.
Hoe lang heeft Leonardo da Vinci in Amboise gewoond?
Ongeveer drie jaar, van de herfst van 1516 tot zijn dood in Clos Lucé op 2 mei 1519.
Heeft Leonardo da Vinci Chambord gebouwd?
Dat is niet bewezen. De bouw begint in 1519, het jaar van zijn dood. Zijn invloed wordt vaak genoemd voor de dubbele wenteltrap, maar de architect van Chambord blijft onbekend.
Waarom hangt de Mona Lisa in Frankrijk?
Leonardo nam het in 1516 mee naar Frankrijk. Het schilderij kwam daarna in de collectie van Frans I terecht en later in het Louvre.
Kun je Clos Lucé en het kasteel van Amboise op dezelfde dag bezoeken?
Ja. De twee sites liggen een paar honderd meter van elkaar. Reken op een volle dag voor beide.
Reserveer uw verblijf in de buurt van de kastelen van de Loire
5 slaapkamers, 10 personen, zwembad, tennis en park op het Domaine du Château de la Brosse. Een vraag? Bel ons op +33 6 20 46 72 50.
Verblijven op het domein
Het hele vakantiehuis voor 10, in de Berry
- 5 slaapkamers, 3 badkamers
- Verwarmd zwembad van april tot oktober
- Tennis en een park van 20 hectare
Vanaf 600 € per nacht, linnengoed en toeristenbelasting inbegrepen
Een vraag? +33 6 20 46 72 50
Blogthema's
- Kastelen van de Loire (24)
- Frankrijk (41)
- Centre-Val de Loire (37)
- Indre (18)
- Indre-et-Loire (12)
- Loir-et-Cher (5)
- Loiret (1)
- Pays de la Loire (4)
- Maine-et-Loire (4)
- Centre-Val de Loire (37)
- Uw verblijf voorbereiden (5)
- Wat te doen in de Indre (17)
- Smaken van de Berry (1)
- Groepsverblijven en feesten (4)
- Buitenlandse reizigers (1)
- Weekend vanuit Parijs (2)